Wie in de westerse wereld kritiek uit op het beleid van de staat Israël loopt al snel het risico beschuldigd te worden van antisemitisme. Ook in Nederland geldt dat. Er is dus moed voor nodig en overtuiging om zulke kritiek te uiten en de aanvallen op de persoon te weerstaan. Die moed en overtuiging heeft Dries van Agt zo blijkt onmiskenbaar uit zijn boek Een schreeuw om recht. Het boek beschrijft in vogelvlucht de achtergronden en gevolgen van het ontstaan van de staat Israël.
De Balfour declaration van 1917 als tegemoetkoming aan de opkomende zionistische beweging. Het op zich onrechtvaardige (hoewel in het licht van die tijd wel enigszins begrijpelijke) delingsbesluit van de VN in 1947. De verovering van grote stukken land, bovenop het gebied dat de Joodse staat volgens het delingsbesluit zou beslaan in de aanloop naar de proclamatie van de staat Israël en gedurende de oorlog van 1948/49. En passant wordt daarbij gelijk afgerekend met het hardnekkige misverstand dat de Palestijnen op verzoek van de Arabische legers zouden zijn vertrokken uit de gebieden die gingen behoren tot de staat Israël. Er is bewijs te over, geleverd door Israëlische historici, dat er sprake was van ethnische zuiveringen.
Het grootste deel van het boek wordt echter besteed aan hoofdstukken die ieder een aspect belichten van het beleid van de Israëlische regering sinds de oorlog van 1967, waarbij Oost-Jeruzalem, de Gazastrook en de Westoever werden bezet. De toenemende onderdrukking, de annexatie van Oost-Jeruzalem (1980), de vestiging van steeds meer nederzettingen en wegblokkades. Het boek toont aan dat Israël zijn in de Geneefse Conventies vastgelegde verplichtingen als bezettende macht stelselmatig en doelbewust heeft verzaakt. Die conventies verbieden bijvoorbeeld annexatie en kolonisatie. Speciale aandacht krijgt de behandeling van de Gazastrook met als dieptepunt de volledige afgrendeling (collectieve bestraffing van de bevolking, ook in strijd met de Geneefse Conventies) en de oorlog van begin dit jaar.
Op ontluisterende manier toont Van Agt aan hoe de westerse wereld en met name de VS, maar ook andere landen waaronder Nederland, telkens het door de Israëlische regering aan de laars lappen van internationale rechtsregels (VN-resoluties, uitspraken van het Internationaal Gerechtshof) accepteren of vergoelijken, waardoor de situatie voor de Palestijnen steeds rechtelozer en hopelozer wordt. Aan het eind van het boek richt Van Agt zich in een open brief direct tot de Nederlandse regering en het Nederlandse parlement. Hij wijst op de lange traditie (sinds Hugo de Groot) die Nederland heeft op het gebied van het internationaal recht, de positie van Den Haag als internationale stad van recht, vrede en veiligheid en de verplichting vanuit de Grondwet om de ontwikkeling van de internationale rechtsorde te bevorderen.
Hij constateert dat Nederland ten aanzien van Israël in dit opzicht in gebreke blijft en Israël ter verantwoording moet roepen. Hij besluit treffend met: 'De veerboot naar de toekomst waarop de Palestijnen zich bevinden is zinkende. Het is uw ereplicht te doen wat in uw vermogen ligt om deze mensen te helpen.' Een Schreeuw om Recht is thematisch opgezet in dertig essay-achtige hoofdstukken met veel feitelijke informatie. De jurist Van Agt is daarin duidelijk zichtbaar: bij elk thema presenteert hij overtuigend bewijsmateriaal, vanuit meerdere duidelijk vermelde bronnen, met name ook Israëlische. Het boek wordt gecompleteerd met een chronologisch overzicht van het conflict en een aantal illustratieve kaarten en foto's.
Voor wie zich wil verdiepen in de achtergronden van het langst slepende en meest hardnekkige conflict in de wereld een sterke aanrader.
